40-lecie Załęczańskiego Parku Krajobrazowego

Używamy plików cookie, aby pomóc w personalizacji treści, dostosowywać i analizować reklamy oraz zapewnić bezpieczne korzystanie z serwisu. Korzystając z witryny, wyrażasz zgodę na gromadzenie przez nas informacji. Szczegóły znajdziesz w zakładce: Polityka prywatności.

Zainteresowanie terenem Załęczańskiego Parku Krajobrazowego rozpoczęło się w roku 1933 dzięki odkryciu, zespolonych kalcytem kości zwierzęcych, tzw. brekcji kostnej, przez profesora Jana Samsonowicza (1888 - 1959).  Przypuszczalnie, w okresie trzeciorzędowym studnia rezerwatu „Węże” nazwana „Jaskinią Samsonowicza” stanowiła pułapkę dla zwierząt, które nie mogąc się z niej wydostać padały. Zakonserwowane kości, 102 gatunków kręgowców, m.in.: 9 płazów, 11 gadów, 4 ptaków, 29 gryzoni, 25 ssaków, 9 nietoperzy, 11 drapieżników, a także 3 kopytnych, stanowiły, na tym mało poznanym terenie, osobliwą ciekawostkę. Właśnie te odkrycia skłoniły najpierw grupę geografów, a po 1945 roku także naukowców innych dziedzin do prowadzenia badań na szerszą skalę. Badania geologiczne, geomorfologiczne, klimatologiczne, botaniczne, zoologiczne, a także historyczne, archeologiczne i etnograficzne przyczyniły się do wzrostu zainteresowania badanym obszarem.

Zaangażowanie wielu ludzi w potrzebę ochrony tego wyjątkowego obszaru, sprzyjający czas, związany z zachodzącymi w Polsce zmianami dotyczącymi idei ochrony krajobrazu, przyczyniły się do postulowania powołania parku krajobrazowego „Zakole Warty pod Kamionem”. W toku prac zrodził się jednak pomysł powstania dwóch projektów parków, objętych wspólnym obszarem krajobrazu chronionego: „Ożarowskiego Parku Krajobrazowego” oraz „Działoszyńskiego Przełomu Warty” (1976). Koncepcje ewaluowały, a prowadzone dyskusje w Komisji Ochrony Krajobrazu Państwowej Rady Ochrony Przyrody zaowocowały złożeniem propozycji, do nowych władz województwa sieradzkiego, utworzenia parku krajobrazowego pod nazwą „Załęczański Łuk Warty”. Propozycja została pozytywnie rozpatrzona i w roku 1976 Zespół Ochrony Środowiska Uniwersytetu Łódzkiego rozpoczął prace badawcze. W pierwszej kolejności została wykonana wstępna dokumentacja przyrodnicza do projektu parku – wstępny zarys granic wraz z otuliną, najważniejsze wartości przyrodnicze, propozycje zagospodarowania parku, a zebrane materiały zostały wykorzystane do opracowania projektu parku. Po wielu debatach i ocenach projektu, m.in. na posiedzeniu Wojewódzkiego Komitetu Ochrony Przyrody w Sieradzu, czy Komisji Ochrony Krajobrazu PROP w Warszawie uzgodniono nazwę: ”Załęczański Park Krajobrazowy” oraz ustalono zasady użytkowania terenu z uwzględnieniem niezbędnych ograniczeń. Dnia 5 stycznia 1978 roku uchwałą Nr XIII/50/78 Wojewódzkiej Rady Narodowej w Sieradzu Park został powołany do istnienia.

Reasumując można stwierdzić, że potrzeba ochrony Góry Zelce i jurajskich wapiennych ostańców, rozwój idei ochrony krajobrazu w Polsce oraz ludzka determinacja miały znaczący wpływ na powstanie parku krajobrazowego na Wyżynie Wieluńskiej, jednego z pierwszych parków krajobrazowych Polski.

Z okazji jubileuszu 40-lecia Załęczańskiego Parku Krajobrazowego został wydany Album prezentujący walory przyrodnicze, historyczne i kulturowe parku.

W. Pogorzelska

Bibliografia:

Olaczek R., Czyżewska K., „Folia sozologica”,

wyd. Uniwersytetu Łódzkiego 1986.

 

Powered by Spearhead Software Labs Joomla Facebook Like Button